Stay Signed In
Do you want to access your site more quickly on this computer? Check this box, and your username and password will be remembered for two weeks. Click logout to turn this off.
Stay Safe
Do not check this box if you are using a public computer. You don't want anyone seeing your personal info or messing with your site.
Turkcell Süper Lig'in 4. haftasında Ankaragücü ile Gençlerbirliği 2-2 berabere kaldı. Ankara 19 Mayıs Stadı'nda oynanan karşılaşmada Ankaragücü'nün gollerini 34. dakikada Murat Duruer ve 45. dakikada Krita kayderken, Gençlerbirliği'nin gollerini 68. dakikada penaltıdan Mehmet Çakır ve Okan attı.
Stat: 19 Mayıs
Hakemler: Hüseyin Göçek, Aleks Taşçıoğlu, Kemal Yılmaz
Ankaragücü: Serkan, Elyasa, Emre, Da Silva, İlkem, Yasin, Krita, Cem Can, Murat Duruer (Dk. 88 Murat Erdoğan), Bebbe (Dk. 89 Augustine), Ahmet Dursun (Dk. 76 Mustafa Özkan)
Gençlerbirliği: Gökhan, Erkan, Tuna, Traore, Eren, Mehmet Çakır, Mehmet Nas (Dk. 84 Ferhat), Sedat (Dk. 70 Kerem), Carle, Engin (Dk. 46 Burhan), Okan
Goller: Dk. 34 Murat Duruer, Dk. 45 Krita (Ankaragücü), Dk. 68 Mehmet Çakır (Penaltıdan), Dk. 90 Okan (Gençlerbirliği)
Sarı kartlar: Dk. 31 Engin, Dk. 42 Eren, Dk. 81 Kerem (Gençlerbirliği), Dk. 45 Krita, Dk. 49 Elyasa (Ankaragücü)
Kaynak: Anadolu Ajansı
Ankaragücü
Ankaragücü 1910 yılında İstanbul'da kurulmuştur. Renkleri sarı-laciverttir. Maçlarını 19.125 kişilik Ankara19 Mayıs Stadyumu'nda oynamaktadır. Şu anda Turkcell Süper Lig'inde bulunan Ankaragücü'nün teknik direktörü Briegel'dır. Ankara'da Ankara takımları içinde en fazla taraftara sahip olan takımdır.
Ankaragücü kulübünün kuruluşu ‘İstanbul’da gerçekleşmiştir. Ankaragücü İmalat-ı Harbiye’ye dayanır. İmalat-ı Harbiye, Osmanlı Devleti’nde 19.yy ortalarına doğru, ordu ihtiyaçlarına yönelik sanayi politikalarının geliştirilmesiyle zamanın koşullarında, tersanelerle birlikte imparatorlukta işçi yoğunluğu ve istihdamı açısından en başta gelen kurumlarından birisidir (bkz. Türkiye Sendikacılık Ansiklopedisi. Syf. 417). “Kim ki kale kurup top endah ederek tepük oynaya, boynu vurula…” fermanını, takmayarak aralarında alenen ve kıran kırana top endah eden İmalat-ı Harbiye Tamir Atölyesi mensupları, yasağın gevşemesiyle kendi aralarında kulüpleşir ve 1904’te yasağın kalkmasıyla sahaları doldurmaya başlarlar (Arığ, 1996: 27). 1904–1910 yılları arasındaki zaman diliminde genellikle, Tamir Atölyesi’nin farklı üniteleri ve tezgâhlarının futbol takımları oluşturulmuş, bu resmi-olmayan ‘takım/kulüpler’ kendi aralarında maçlar yapmışlardır. Bu takımlar her zaman ayni işyerinin farklı üniteleri temelinde oluşmamıştır. Sadece çırakların oluşturduğu veya Arnavut asıllı işçilerden oluşan takımların da varlığı bilinmektedir (Arığ, 1996: 27–28). İstanbul liginin başlamasıyla birlikte ‘bir çatı altında bir araya gelmek ve ligde yer almak’ fikri yayılmaya başlamıştı. 1910’un Haziran ayında böyle bir ‘birlik’ toplantısı organize edilir, fakat bir sonuç alınamaz. İmalat-ı Harbiye Mektebi’nin son sınıf öğrencilerinden ikisinin adı öne çıkmaktadır ve ‘birlik’ konusunda anlaşma sağlanamamıştır. Agah Orhan’ın öncülüğündeki grup ‘Altınörs İdmanyurdu’nu, Şükrü Abbas’ın öncülüğündeki grup ise ‘Turan Sanatkarangücü’nü 31.08.1910 tarihinde kurarlar. Bu belirtilen genç işçiler kulübün kuruluşunda aktif olmalarına rağmen yönetimlerde yer almayıp futbolcu olmayı tercih etmişlerdir. Kulübün kuruluşunun aşağıdan, yani işçi ve işçi okulu öğrencilerinden gelmesi dikkate değerdir. Bu ‘öğrencilerin’ aynı zamanda atölyelerde çalıştıklarını belirtmeye gerek yok. Okudukları okul bir anlamıyla ‘atölyelerin’ alt yapısını oluşturan kurumlardır ve buradaki öğrenciler fabrikalarda ustalarının gözetiminde pratik yapmaktadırlar.
Altınörs İdmanyurdu’nun başkanı Kazım Usta, fişek fabrikasında torna ustabaşı; kâtip Osman Ahmet tornacı; kaptan Kerim Fil, silah fabrikasında usta ve muhasip Boşnak Hasan tornacıdır. Altınörs oyuncuları da fişek ya da silah fabrikasında çalışan işçiler veya İmalat-ı Harbiye usta mektebi öğrencileridir. Yine aynı tarihte kurulan Turan Sanatkarangücü’nün başkanı Hasan Muhittin Bey fişek fabrikasında ustabaşı, Katip Lütfü Bey usta mektebi öğrencisi, muhasip Numan Usta İmalat-ı Harbiye Atölyesi kontrol memurudur. Altınörs İdmanyurdu’nun arması örs ve örse çekiçle vuran bir eldir. Turan Sanatkarangücü’nün arması ise ağzında çekiç sıkıştırılmış bir kumpastır (Arığ, 1996: 29). Bu arada kulüplerin kendileri arasında yaptıkları ilk maçın olaylar nedeniyle 0–0 bitmesi ilginçtir. Arığ, iki kulübün oluşumunda işçilerin görüşleri arasında bir farktan bahsetmektedir. Buna göre Altınörs İdmanyurdu Mustafa Kemalci; Turan Sanatkarangücü ise Enver Paşacıdır (1996: 30). Fakat burada belirtilen isimlerin 1910’daki popülaritesinin böyle bir ayrımı meydana getirebilecek kadar büyük olduğunu söylemek mümkün müdür? Buna karşın her iki kulüpte de bağımsızlıkçı eğilimlerin güçlü olduğunu belirtmek ve İttihat ve Terakki Partisi sempatizanlarının bir ağırlığa sahip olduğunu belirtmek yerindedir. Bunun ötesinde bu yıllar bağlamında İmalat-ı Harbiye işçilerinin hayli politik bir atmosfer içerisinde olduklarını da belirtmek yanlış olmayacaktır. Özellikle 1. Dünya Savaşı ve Ulusal Kurtuluş Savaşı yılları bunu destekler niteliktedir. Enver Paşa ve Lenin lehine sloganlar atılan 1 Mayıs’ların yaşandığının (1920- Trabzon) belirtildiği bir dönemin (Akt. Ahmad, 1998: 129) ve o günkü işçilerin duruşlarının anlaşılabilmesi için o günlere daha ayrıntılı bakmak gerekmektedir. Yani ‘Enver Paşa’cılık’ aslında nedir? Bu ayrı bir tartışmanın konusudur.
Bu arada bir parantez açıp, Osmanlı’nın bu son dönemlerinde işçi hareketinin durumuna bakmak gerekir. Türkiye işçilerinin ilk sınıfsal örgütlenmelerinden birisi olarak kabul edilen Amele-i Osmanî Cemiyeti (Osmanlı Amele Cemiyeti) 1894–1895 yıllarında Tophane Fabrikası’nda çalışan işçilerce kurulmuştur (bkz. Türkiye Sendikacılık Ansiklopedisi,1996; Şişmanov,1990; Disk, 1977; Sencer, 1969 vb.). Tophane Fabrikası bir anlamıyla Zeytinburnu’ndaki atölye ile aynı kurum bütünlüğü içerisinde yer almaktadır. Kulüplerin kurucularının bir kısmı önceden bu fabrikada çalışmışlardır. Bu dernek bir yıl sonra kapatılmıştır (Disk, 1977: 197). Kurucuları ağır cezalara çarptırılmış, bir kısmı sürgüne gönderilmiştir. Bunların önemli bir kısmı zaman içerisinde İstanbul’a dönmüştür. İkinci Meşruiyetin ilanı sonrasındaki görece rahatlık ortamında, 1908 yılında, Osmanlı Amele Cemiyetinin kurucuları Osmanlı Terakki-i Sanayi Cemiyeti adı altında tekrardan örgütlenmişlerdir (Sencer,1969: 207). Bu örgütlenmenin de ömrü uzun olmamış ve 1909 yılında çıkartılan Cemiyetler Kanunu’na uymadığı, içinde askerleri barındırdığı gerekçesiyle kapatılmıştır (T.S.A., 1996: 41). Fakat bu konuyla ilgili hemen tüm kaynaklarda belirtildiği gibi 1910 yılında bu sürecin bir devamı olarak Osmanlı Sanatkaran Cemiyeti kurulmuştur (Karakışla, 1998; T.S.A.,1996 vb.). Turan Sanatkarangücü ve Altınörs İdmanyurdu’nu kurucusu olarak adı geçen yedi ismin beşi, bu dönemde, bu Cemiyet’te aktif olarak görev alan isimlerdir. Osman Ahmet, Kazım, Boşnak Hasan ve Numan Usta’lar Cemiyet azası olarak görev yaparlarken, Hasan Muslihittin Usta ise Osmanlı Sanatkaran Cemiyeti Reisliği görevinde bulunmuşlardır. Bunun yanında işçi önderi olarak öne çıkan, son Osmanlı Mebusan Meclisi’ne ve ilk T.B.M.M.’ye ‘ilk işçi milletvekili unvanıyla’ giren isim ise tam adı Abdülmecid Numan olan Turan Sanatkarangücü’nün ilk yönetim kurulunda yer alan Numan Usta’dır (T.S.A, 1996: 440) (Numan Usta için ayrıca bkz. STMA, 1988: 1879 ve 1889). Kendisi bir sosyalist olmamakla beraber, İttihatçı çevrelere yakınlığıyla bilinen bir işçi önderidir. Osmanlı Mebusan Meclisi’ne seçimlerinde aslen ‘sol’ bir partiden aday olmadığı (Osmanlı Mesai Fırkası) eski bir İttihatçı olarak İttihatçıların da desteğiyle ‘erbab-ı say ve sanatın hakkını mudafaa’ iddiasıyla seçildiği belirtilmektedir (Tunçay, 2000: 42) (ayrıca seçilme süreci için bkz. Sosyalizm ve Toplumsal Mücadeleler Ansiklopedisi syf. 1889). Ayrıca bu isim, ‘resmi işçi önderliği’ni fiilen üstlenmiş bir isim olarak 1923’de kurulan İstanbul İşçi Teşkilatlan Heyet-i Müttehidesi’nde de geçecektir. Bu kuruluşta daha sonraları komünistlerin etkin olduğu belirtilmektedir (STMA, 1988: 1879). Bunun dışında 1910’lu yıllarda İstanbul Cuma liginde oynayan takımın sağ-beki Tunalı Ali’de ‘işçi milletvekili’ olarak TBMM’de bulunmuştur. Turan Sanatkarangücü’nün yeri Osmanlı Sanatkaran Cemiyeti’nde bir odaydı. Bu durum bir anlamıyla bugünkü Ankaragücü’nün tarihsel olarak bir ayrıcalığına tekabül etmektedir. Bilindiği kadarıyla profesyonel liglerde yalnızca işçiler ve emekçiler tarafından kurulan, işyeri temelli olan ve tarihi bu kadar eski olan bir kulüp daha yoktur. Bunun yanında kulüp yalnızca işçilerin oluşturduğu bir kulüp değil, zamanın ilk işçi örgütlenmelerinin (Osmanlı Amele Cemiyeti’nden başlamak üzere) ve ilk işçi önderlerinin de izlerini taşıyan bir kulüptür.
